Gorzkie Ĺźale

Skończyły się „Gorzkie Ĺźale” – festiwal teatralny na scenach Basenu Artystycznego. Jak nie chwalić tego przedsięwzięcia? Jak nie cieszyć się z faktu, Ĺźe widzowie warszawscy mogli zobaczyć trzy znakomite przedstawienia sprowadzone z Krakowa i Zakopanego oraz uczestniczyć w dwĂłch skromnych premierach warszawskich, powiązanych z osobą Polaka-papieĹźa. To dobrze, Ĺźe Warszawę stać na sprowadzenie przy okazji tak skromnego festiwalu tak dobre teatry. Coś mi się wydaje (ale mogę się mylić), Ĺźe „Gorzkie Ĺźale” to efekt konkursu miasta na wydarzenie artystyczne organizowane w okresie Wielkiej Nocy, ktĂłrego głównym beneficjentem jest Festiwal Beethovenowski.
Premiery to w jednym przypadku efekt konkursu inspirowanego postacią JP II, w drugim prezentacja tekstu Karola Wojtyły. „Hiob”, ktĂłrego mieliśmy premierę, nie zachwycił mnie, choć Wiesław Komasa jest na pewno doskonałym aktorem, potrafiącym podać tekst, grać ciałem, z interesującą mimiką. Ale to tylko opowieść o nieszczęściu człowieka.
Hitem festiwalu okazało się przedstawienie teatru Witkacego „Barabasz”. Właściwie skazane ono było na sukces, wszak zdobyło nie jedna nagrodę, napisano o nim nie jedną recenzję wychwalającą je po niebiosy.
Kilkakrotnie juĹź pisałem, Ĺźe dla naszego teatru najwaĹźniejszy jest tekst. Mamy dobrych aktorĂłw, dobrych reĹźyserĂłw. Ale z pustego to i Salomon… Dlatego oglądamy rzeczy miałkie, słabe, nie będące dziełami sztuki.
A w przypadku „Barabasza” rzecz jest inna. To mądry dramat Para Lagerkvista o człowieku, ktĂłry chciał uwierzyć w boskość Jezusa. Miał wszelkie argumenty, wszak sam mĂłgł zawisnąć na krzyĹźu. Widział lub słyszał o jego cudach, prawie współuczestniczył w zmartwychwstaniu. Patrzył, myślał i nie uwierzył. Dlatego nie mĂłgł zginąć z rąk Rzymian za wiarę…
Andrzej S. Dziuk bardzo interesująco wyreĹźyserował dramat, kaĹźda z postaci (a gra mniej niĹź dziesięciu aktorĂłw) jest bardzo przekonująca. Czujemy obok siebie obecność ĹťydĂłw i Rzymian. Ich problemy, kłopoty i konflikty. Cały czas obserwujemy prĂłby, czynione przez Barabasza, by zmienić swĂłj stosunek do świata. Ale nie kaĹźdemu dana jest łaska bycia wyznawcą nowej wiary. Tylko dlaczego otaczają nas tandetne dekoracje? Rozumiem, Ĺźe przygotowano „Barabasza” dla teatru objazdowego. Więc jakieś ramy, na ktĂłrych moĹźna zawiesić róşnego rodzaju materiały. MoĹźna je przesunąć, przestawić. Tylko po co? Bez nich przedstawienie byłoby zupełnie takie same.
„Barabasza” pozostaje w pamięci. Nie, nie ze względu na formę – ze względu na treść. Biedny Barabasz.