W Moderna Museet

W Moderna, jednym z najciekawszych muzeĂłw sztokholmskich, poza stałą galerią sztuki XX wieku (z początkami wieku XXI – a jakĹźe) imponująca wystawa Maxa Ernsta. Bardzo interesujący artysta, w naszej polskiej Wikipedii potraktowany powierzchownie. Niemiec, dadaista, komunista, mąż (trzy „oficjalne” Ĺźony) i kochanek. MoĹźna i tak.
Autorzy wystawy zatytułowali ją „Sny i rewolucja” – coś w tym tytule jest znaczącego. Podzielili ją na cztery części zgodne z biografią malarza (był teĹź rzeĹşbiarzem i poetą): Niemcy (to wtedy jest dadaistą), Francja (surrealizm), Ameryka, Europa. Na plakacie, rozwieszanym teĹź na mieście przepiękny (i oczywiście nie dadaistyczny) obraz z 1926 roku. Jezus, a właściwie mały nagusieńki Jezusik-człowiek dostaje klapsa os swej matki. LeĹźy na jej kolanie, aureola spadła mu na podłogę (Marii trzyma się mocno), przez okienko spoglądają dwaj przyjaciele Ernsta: Andre Breton i Paul Eluard. Dzieł pokazano aĹź 175, obrazĂłw, szkicĂłw, grafik, rzeĹşb.
Najwięcej tych młodzieńczych, stworzonych około roku 1920. Ale nie one pozostają w pamięci. Gdy ktokolwiek zapytałby mnie, z czym kojarzy mi się malarstwo Ernsta, powiedziałbym – po pierwsze z jego księżycami. Okrągłymi. często w środku ciemnymi. GĂłrują one nad róşnymi tajemniczymi, surrealistycznymi krajobrazami – w dzień i noc, żółte, blade, świecące. Ale nie zawsze, bo miasto staroĹźytne jest oświetlone pełnym blaskiem. Zazwyczaj jednak świat Maxa Ernsta jest pełen skał, zjaw, duchĂłw. Ze złego snu. I po drugie – Ĺźywiołową przyrodą, wśrĂłd ktĂłrej nie ma miejsca dla człowieka. Intensywna zieleń, kaktusy lub rośliny z tropikĂłw.
Specjaliści powiedzą, że przecież są inne obrazy, różne formy i techniki. Tak, oczywiście. Na pewno będą mieli rację.
W Moderna rĂłwnolegle wystawa „Los Angeles 1957 – 1968”. Niby było to tak niedawno, a juĹź historia. I, jak napisałem na początku – ekspozycja stała. MoĹźe kiedyś o niej (a właściwie o kilku eksponatach) teĹź kilka słów napiszę.